خط خطی

بعد از تعطيلي تهران و بعضي ديگر از شهرها به دليل آلودگي هوا، كارشناسان مي‌گويند اين راهكارهاي موقتي، تاثيري به حال تهران نداشته و بايد به فكر راه‌هاي بلند مدت بود. در اين ميان آمارهاي ارائه شده از سوي مسئولان محيط زيست هم در عدم صداقت گرفتار شده‌ و سلامت مردم را نشانه رفته‌ است.

در حالي كه در بسياري از آمارهاي اعلام شده تفاوت قابل ملاحظه‌اي بين اين آمار و ارقام اعلامي شركت كنترل كيفيت هوا ديده شده است، يوسف رشيدي مدير عامل شركت كنترل كيفيت اين تفاوت را ناشي از حذف يكي از عوامل آلودگي در آمار سازمان محيط زيست مي‌داند. يوسف رشيدي در گفت‌وگو با «قانون» در اين باره مي‌گويد: «آمار در واقع يكي است. ما 6 آلاينده را اندازه‌گيري مي‌كنيم. 4 عامل گازي شامل مونوكسيد كربن، دي‌اكسيد نيتروژن، دي‌اكسيد گوگرد و بنزن و دو عامل ذرات معلق شامل PM10 وPM2.5. محيط زيست براي اينكه بگويد تهران آلوده نيست بعضي وقت‌ها pm2.5 را از اطلاعاتش خارج مي‌كند. به دليل اينكه بيشتر آلودگي تهران از pm2.5 است.»

به گفته رشيدي اگر بر مبنای استاندارد جدید میزان آلودگی هوای تهران اعلام شود تعداد روزهای ناسالم و بسیار ناسالم افزایش چشمگیری خواهد داشت اما وزارت بهداشت و سازمان محیط زیست اجازه استفاده از این استاندارد را نمی‌دهند.

او در حالي از اجرا نشدن بسياري از برنامه‌هاي كنترل آلودگي هوا انتقاد مي‌كند كه سازمان محيط زيست موضع خوش‌بينانه‌تري نسبت به اعداد و ارقام اتخاذ كرده است. علی محمد شاعری قائم مقام سازمان حفاظت محیط‌زیست در نشست «دوازدهمین نمایشگاه بین‌المللی محیط زیست» گفت: تاکنون از اول سال 91، 271 روز پاک داشته‌ایم که از 36 ایستگاه مشترک سازمان محیط زیست و شهرداری‌ها استخراج شده است که نسبت به سال گذشته 175 روز بیشتر است.

شناخت منابع آلودگي لازمه ارائه راهكار

دكتر وحيد حسيني عضو هيات علمي دانشكده مهندسي مكانيك دانشگاه صنعتي شريف روز گذشته در نشست خبري درباره نظام جامع كيفيت هوا در كشور گفت: «كنترل كيفيت هوا حلقه‌هاي زيادي دارد. ما پايش را در ايران خوب انجام مي‌دهيم كه يكي از حلقه‌هاي ضروري كنترل كيفيت است اما در كنار آن بايد تخمين انتشار داشته باشيم. يعني بدانيم منابع مختلف آلودگي هوا كدامند و هر منبع چه سهمي از انتشار آلودگي دارد. تهران به دليل ذرات معلق تعطيل شد اما هنوز نمي‌توانيم به اين سوال پاسخ دهيم كه اين ذرات از چه منبعي بوده است. چه سهمي از آن مربوط به صنايع و چه سهمي مربوط به خودروها و موتورسيكلت‌هاست.»

حسيني افزود: «بودجه‌هاي مبارزه با آلودگي هوا محدود است و بايد در بهترين جا صرف شود. الان نمي‌دانيم بهترين جا كجاست. حتي اثربخشي اقداماتي كه انجام مي‌دهيم را هم نمي‌توانيم بفهميم؟»

از هواپيماي آب‌پاش تا سوراخ كردن كوه‌ها

حسيني با اشاره به اينكه شاه كليد حل مشكل آلودگي توسعه حمل‌و‌نقل عمومي است گفت: اين كار با سرعت پاييني انجام مي‌شود. او با انتقاد از راه حل‌هاي اختراعي كه فقط باعث صرف وقت بيهوده مي‌شود گفت: «ما پيشنهاد سوراخ كردن كوه‌هاي البرز و گذاشتن فن‌هاي بزرگ در شهر تهران را هم شنيده‌ايم! تنها راهكار جامع كاهش آلودگي هوا، كنترل آلودگي از منبع است. سوخت مناسب، خودروي مناسب و فيلترهاي ضد ديزل بايد كنترل شود. از اين مخترعين بايد پرسيد چند جاي دنيا مشكل هوا با اين كارها حل شده است؟ مطلقا هيچ راهي براي زدودن آلودگي از هواي اتمسفر نيست. جرم زيادي در اتمسفر نهفته است كه امكان دخالت بشر را نمي‌دهد. اينها در دنيا امتحان نشده و وجود خارجي ندارد.»

مشكل ذرات کمتر از 2.5 میکرون پابرجاست

یوسف رشیدی نيز در اين نشست درباره استانداردسازي سوخت خودروها گفت: «ما هنوز در استانداردسازی سوخت در یورو 2 و یورو 3 مانده‌ايم در حالی که سالیان سال است بعضی از کشورها به استانداردهای یورو 5 رسیده‌اند. بنابراین باید جدی‌تر از اين عمل کنیم. استفاده از خودروهای هیبریدی بايد گسترش پيدا كند.» او با اشاره به اینکه میزان منواکسید کربن در 10 سال گذشته با توجه به اقداماتی که صورت گرفته کاهش یافته است، گفت: «هنوز مشکل ذرات کمتر از 2.5 میکرون را داریم. بودجه عمرانی مترو نیز پرداخت نشده است و بسياري از مصوبات کاهش آلودگی هوا اجرا نشده است.» او به مخالفت خود با طرح زوج و فرد كردن خودروها اشاره كرد و گفت: اين كار سرانه مالکیت خودرو را افزایش می‌دهد و می‌توان با ارتباطاتی نوع پلاک خودروها را تغییر داد.

مرگ 4 تا 5 هزار نفر بر اثر آلودگي هوا

رشیدی در پاسخ به اين سوال كه چه تعداد افراد بر اثر آلودگی هوا فوت کرده‌اند، گفت: «آمار مرگ و میر را باید وزارت بهداشت اعلام  کند ولی برآورد می‌شود 4 تا 5 هزار نفر متوسط سالانه با افزایش ذرات کمتر از 2.5 میکرون فوت کرده باشند.»

پيش ايسنا گزارش كرده بود كه محمدجواد محمدی‌زاده، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، گفته بود: «نمی‌دانم چرا بعضی‌ها اصرار دارند بگویند در مشکل آلودگی هوا تعدادی فوت کرده‌اند. مرجع اعلام این مسائل وزارت بهداشت است. این آلودگی‌ها برای عموم جامعه مضر و برای برخی افراد خاص مضرتر است.» اما در نامه‌ مرکز تحقیقات آلودگی هوا به استانداری تهران و نامه استانداری به شهردار تهران به تعداد دقیق فوت‌شدگان بر اثر آلودگی هوا اشاره شده بود كه در نسخه‌ای که در اختیار رسانه‌ها قرار گرفت روی این آمار با لاک غلط‌گیر پوشانده شده بود.